✍️ خداوند متعال در قرآن کریم برای هدایت مؤمنان از روشهای گوناگونی بهره گرفته است. یکی از این روشها، بیان داستانها و سرگذشت ملّتهای پیشین است تا مؤمنان با تأمل در آنها، از حوادث و سرنوشت آنان درس و عبرت بگیرند. در میان این ملّتها، داستان حضرت موسی علیهالسّلام و قوم بنیاسرائیل بیش از دیگران مورد توجه قرار گرفته است.
👈 یکی از این سنتها که در دل داستانهای عبرتآموز ماجرای بنیاسرائیل وجود دارد، این قانون حتمی و ثابت است که «کفران نعمت، باعث زوال نعمت میشود.» این سنت در طول تاریخ و در امتهای گوناگون به وقوع پیوسته است.
🔹️ بر اساس آیات متعدد قرآن کریم، خداوند به ملّت بنیاسرائیل لطف داشته و نعمتهای فراوانی به آنان عطا کرده بود؛ اما آنان قدر این نعمتها را ندانستند و کفران کردند.
🔹️ حفظ و نگهداری نعمتهای الهی سختتر از بهدست آوردن آن است. بنیاسرائیل مصداق بارز ملّتی بودند که در حفظ نعمتهای الهی کوتاهی کردند و آنها را به فراموشی سپردند. دیدگاه عموم مفسران در تفسیر آیه هفتم سوره حمد این است که خداوند به عدهای نعمت داده است و به عدهای نعمت نداده و آنان را مورد غضب قرار داده و عدهای را نیز گمراه کرده است؛
✏️ اما حضرت آیتالله خامنهای بر این باور است که خداوند به همه انسانها نعمت میدهد، اما نعمتدادهشدگان به دو گروه تقسیم میشوند: «یک عدّه کسانى که وقتى نعمت الهى را دریافت کردند، نمىگذارند که خداى متعال بر آنها غضب کند و نمىگذارند گمراه شوند… یک دسته هم کسانى هستند که خدا به آنها نعمت داد، اما نعمت خدا را تبدیل کردند و خراب نمودند. لذا مورد غضب قرار گرفتند؛ یا دنبال آنها راه افتادند، گمراه شدند.»
🔹️ کفران نعمت بنیاسرائیل عاقبت بدی را برای آنان به دنبال داشت؛ به گونهای که مُهر ذلت و پستی بر پیشانی آنان کوبیده شد. بنیاسرائیل با کفران نعمت مورد لعنت دائمی خدا قرار گرفتند؛ چرا که «بنى اسرائیل هم جزو کسانى بودند که خداى متعال برایشان انعام کرد و قرآن مصرّح این معناست… اما همین بنى اسرائیل، کسانى بودند که بعدها کارشان به جایى رسید که خداى متعال، لعنت دائمى بر آنان فرستاد.»
✏️ حضرت آیتالله خامنهای بعد از تفسیر آیات مربوط به بنی اسرائیل، نظام جمهوری اسلامی را یکی از نعمتهای الهی به ملّت ایران دانسته و میفرمایند: «ما ملّت ایران نعمت بزرگى را به دست آوردیم که عبارت بود از نعمت جمهورى اسلامى و حاکمیّت دین و آزادى؛ آزادى از زورگویى قدرتهاى بزرگ… باید ملّت ما با همان ارادهاى که این نظام را در طول چند سال مبارزه به وجود آورد و در طول چند سال مبارزه و مقاومت حفظ کرد، در آینده هم با قدرت، با مقاومت، با مجاهدت، با آگاهى و هوشیارى، این نعمت بزرگ الهى را حفظ کند.»
🔹️انسان نسبت به نعمتهایی که به او داده میشود، وظایفی دارد. یکی از مهمترین این وظایف، شکرگزاری است؛ وگرنه مانند بنیاسرائیل که کفران کردند، از نعمت محروم خواهد شد… بنابراین، باید توجه کرد که سنت الهی درباره نعمت همواره پابرجاست و هر کس نعمت خدا را نادیده بگیرد و کفران کند، همانند بنیاسرائیل گرفتار ذلت و محرومیت خواهد شد؛ شکرگزاری و حفظ نعمت، تنها راه بهرهمندی از رحمت الهی است.
